Najlepsze miejsca na grzybobranie — TOP regiony w Polsce

Pełny koszyk nie zaczyna się od znalezienia „tajnej miejscówki”, lecz od wyboru odpowiedniego regionu i dobrego momentu. Nawet las słynący z grzybów może być niemal pusty po dłuższym okresie suszy, podczas gdy kilka dni wilgotnej pogody potrafi całkowicie zmienić sytuację.

Gdzie więc jechać na grzyby w Polsce? W tym rankingu liczy się nie tylko reputacja regionu, ale również powierzchnia lasów, zróżnicowanie siedlisk, możliwość zaplanowania całodniowej wyprawy oraz dostępność terenów, na których zbieranie grzybów jest dozwolone.

Ranking najlepszych regionów na grzybobranie w Polsce

Nie istnieje jedno miejsce, które każdego roku będzie najlepsze. Wysyp zależy przede wszystkim od pogody, wilgotności gleby i temperatury, dlatego ranking należy traktować jako listę regionów dających dobre warunki do szukania, a nie gwarancję pełnego koszyka.

1. Puszcza Notecka — mocny kandydat na pierwszą wyprawę

Puszcza Notecka rozciąga się pomiędzy Wartą a Notecią i obejmuje ogromne połacie lasów, w których dominuje sosna. To jeden z tych regionów, gdzie można zaplanować kilka zupełnie różnych tras bez ciągłego wracania w te same miejsca.

Lasy Państwowe wskazują Puszczę Notecką jako jeden z najpopularniejszych w Wielkopolsce terenów leśnych wybieranych na grzybobranie. W regionie znajdują się również liczne miejsca postoju, szlaki i infrastruktura ułatwiająca zaplanowanie dłuższej wyprawy.

W zależności od części puszczy można trafić na rozległe bory sosnowe, okolice wydm śródlądowych, a także bardziej wilgotne fragmenty pomiędzy jeziorami i mokradłami. Takie zróżnicowanie jest przydatne, gdy pierwsze sprawdzone miejsce okazuje się suche.

Dla kogo: dla osób, które chcą połączyć grzybobranie z całodniową wycieczką albo weekendem pod namiotem.

Praktyczna strategia: zamiast zatrzymywać się na pierwszym parkingu pełnym samochodów, jeszcze przed wyjazdem zaznacz na mapie dwa lub trzy miejsca rozpoczęcia marszu oddalone od siebie o kilka kilometrów. Gdy pierwszy las okaże się suchy, można szybko zmienić teren.

2. Bory Tucholskie — ogromny teren i dużo sosnowych borów

Bory Tucholskie należą do najbardziej rozpoznawalnych kompleksów leśnych w Polsce. Sam Leśny Kompleks Promocyjny „Bory Tucholskie”, obejmujący tylko część całego regionu, zajmuje około 84 tys. ha i obejmuje pięć nadleśnictw. W krajobrazie dużą rolę odgrywają bory sosnowe.

Dla grzybiarza największą zaletą regionu jest jednak nie konkretna liczba hektarów, lecz możliwość wyboru. Gdy okolice jednej popularnej miejscowości są zatłoczone albo przesuszone, można przenieść się do innego fragmentu Borów bez zmiany całego planu wyjazdu.

Nie oznacza to jednak, że należy wchodzić wszędzie. Część Borów Tucholskich objęta jest różnymi formami ochrony przyrody. Zanim zejdziesz z drogi lub szlaku, sprawdź, czy nie znajdujesz się w rezerwacie albo na innym terenie z ograniczonym dostępem.

Dla kogo: dla osób nastawionych na dłuższe chodzenie oraz dla rodzin, które chcą połączyć las z wypoczynkiem nad wodą.

Największy błąd: zakładanie, że „Bory Tucholskie” oznaczają jedną miejscówkę. To ogromny obszar. Znacznie lepiej wybrać konkretną część lasu i przed wyjazdem sprawdzić mapę nadleśnictwa.

3. Bory Dolnośląskie — dobry kierunek dla zachodniej Polski

Dla mieszkańców Dolnego Śląska, zachodniej Wielkopolski i części województwa lubuskiego Bory Dolnośląskie mogą być praktyczniejszym wyborem niż słynne lasy oddalone o kilkaset kilometrów.

Region tworzą rozległe kompleksy leśne z dużym udziałem siedlisk sosnowych, ale krajobraz nie jest całkowicie jednolity. Występują tu również bardziej wilgotne tereny oraz torfowiska. Na terenie Nadleśnictwa Wymiarki powstała nawet specjalna ścieżka edukacyjna poświęcona grzybom, biegnąca przez drzewostany sosnowe i mieszane.

To dobry przykład ważnej zasady: podczas grzybobrania nie trzeba kurczowo trzymać się jednego typu lasu. Jeśli suchy bór sosnowy nie daje efektów, bardziej wilgotny fragment lasu mieszanego może wyglądać zupełnie inaczej.

Dla kogo: szczególnie dla grzybiarzy z południowo-zachodniej Polski.

Na co uważać: w tej części kraju znajdują się także tereny wojskowe. Zakazów wstępu nie wolno ignorować nawet wtedy, gdy po drugiej stronie tablicy widać idealny las.

4. Puszcza Piska i Mazury — grzybobranie połączone z weekendem

Mazury zwykle kojarzą się przede wszystkim z jeziorami, ale Puszcza Piska jest największym kompleksem leśnym regionu. Występują w niej m.in. rozległe lasy sosnowe oraz fragmenty lasów mieszanych i liściastych, a teren przecinają jeziora, rzeki i mniejsze cieki.

To sprawia, że region jest szczególnie ciekawy dla osób planujących nie dwugodzinny wypad do lasu, ale cały weekend. Rano można szukać grzybów, a pozostałą część dnia przeznaczyć na rower, kajak lub odpoczynek nad jeziorem.

Jest jednak druga strona medalu. Najbardziej turystyczne części Mazur w pogodny jesienny weekend potrafią przyciągnąć wiele osób. Jeżeli jedziesz wyłącznie po grzyby, popularny parking przy głównej drodze niekoniecznie będzie najlepszym punktem startowym.

Dla kogo: dla osób, które traktują grzybobranie jako część dłuższego wyjazdu.

Praktyczna strategia: zaplanuj nocleg w miejscu dającym dostęp do kilku kompleksów leśnych. Nie uzależniaj całego weekendu od jednej miejscowości.

5. Puszcza Rzepińska i lasy województwa lubuskiego — wybór niedoceniany przez przyjezdnych

Województwo lubuskie ma bardzo duży udział terenów leśnych, a okolice Puszczy Rzepińskiej dają możliwość wielogodzinnego chodzenia po zwartych kompleksach leśnych. Przykładowo Nadleśnictwo Cybinka opisuje swoje lasy jako część Puszczy Rzepińskiej i wskazuje lesistość swojego obszaru na blisko 60 proc.

Dla grzybiarza oznacza to przede wszystkim przestrzeń. Nie trzeba koncentrować się na jednym znanym parkingu czy lesie polecanym w mediach społecznościowych.

Region jest szczególnie interesujący dla mieszkańców Poznania, Zielonej Góry, Gorzowa Wielkopolskiego, zachodniej części Dolnego Śląska oraz osób dojeżdżających od strony Szczecina.

Dla kogo: dla osób, które wolą rozległy las i możliwość zmiany trasy niż jedną słynną miejscowość grzybiarską.

Co sprawdzić: przed wejściem do lasu zweryfikuj lokalne zakazy wstępu, prace leśne oraz położenie rezerwatów.

Który region wybrać? Nie zawsze wygrywa numer 1

Jeżeli do Puszczy Noteckiej masz cztery godziny jazdy, a duży kompleks leśny znajduje się 30 minut od domu, pogoń za pierwszym miejscem rankingu może nie mieć sensu.

Grzyby nie rosną według tabeli popularności. O wyniku wyprawy często bardziej niż nazwa regionu decydują opady z poprzednich dni, wilgotność ściółki, nocne temperatury i wybór konkretnego fragmentu lasu.

Dlatego praktyczny ranking wygląda trochę inaczej:

• na całodniowe grzybobranie: Puszcza Notecka i Bory Tucholskie,
• na wyjazd z zachodniej Polski: Bory Dolnośląskie lub Puszcza Rzepińska,
• na połączenie grzybów z weekendem nad wodą: Puszcza Piska,
• dla początkującego: duży kompleks leśny położony stosunkowo blisko domu, do którego można wrócić kilka razy po zmianie pogody.

Ostatnia opcja bywa skuteczniejsza niż jednorazowa wyprawa na drugi koniec Polski.

Kiedy jechać na grzyby, żeby nie wracać z pustym koszykiem?

Sam miesiąc niewiele mówi. Wrzesień może być bardzo dobry w jednym roku i wyjątkowo suchy w kolejnym.

Znacznie bardziej użyteczny jest przebieg pogody. Kilka dni opadów połączonych z umiarkowanie ciepłymi dniami i wilgotnymi nocami tworzy znacznie korzystniejsze warunki niż długotrwała susza. Materiały sanitarne dotyczące grzybobrania również wskazują na znaczenie opadów, wilgotności oraz temperatury dla pojawiania się owocników.

Nie oznacza to, że dzień po pierwszym deszczu należy natychmiast jechać do lasu. Grzybnia potrzebuje czasu, aby zareagować na zmianę warunków.

Prosty test przed wyjazdem

Przed przejechaniem 150 km sprawdź cztery rzeczy:

1. Czy w regionie padało w ostatnim czasie? Długotrwała susza znacząco obniża szanse.
2. Jak wyglądają temperatury nocą? Nagłe ochłodzenie może zmienić sytuację.
3. Czy lokalne nadleśnictwo nie informuje o zakazach lub utrudnieniach?
4. Czy masz plan B? Drugi kompleks leśny po drodze może uratować wyprawę.

To lepsza metoda niż opieranie całej decyzji na zdjęciu pełnego koszyka opublikowanym kilka dni wcześniej w mediach społecznościowych.

Popularny parking może być najgorszym miejscem na rozpoczęcie grzybobrania

Scenariusz powtarza się co sezon. Kierowca widzi kilka samochodów przy skraju lasu i dochodzi do wniosku: skoro ludzie tu stoją, muszą być grzyby.

Problem w tym, że dokładnie tak samo myślą kolejni przyjeżdżający.

Po kilku godzinach pas lasu położony najbliżej parkingu może być wielokrotnie przeszukany. Nie oznacza to, że trzeba parkować w niedozwolonym miejscu albo wjeżdżać samochodem w las. Lepszym rozwiązaniem jest znalezienie legalnego miejsca postoju i przygotowanie trasy pozwalającej odejść dalej od najbardziej oczywistych punktów.

W Puszczy Noteckiej Lasy Państwowe udostępniają nawet informacje o miejscach postoju i nawigacji po sieci szlaków, co pokazuje, że logistykę wyprawy można przygotować jeszcze przed wyjazdem.

Gdzie grzybów zbierać nie wolno?

Fakt, że las wygląda na publiczny i nie jest ogrodzony, nie oznacza automatycznie prawa do zbierania grzybów.

W Polsce grzyby w lasach można co do zasady zbierać bez opłat, ale istnieją istotne wyjątki. Nie wolno prowadzić zbioru m.in. w parkach narodowych i rezerwatach, na terenach wojskowych, w ostojach zwierzyny, na powierzchniach doświadczalnych oraz na części młodych upraw leśnych.

To szczególnie istotne podczas wyjazdu w region atrakcyjny turystycznie. Nazwa „Puszcza Piska”, „Bory Tucholskie” czy „Bory Dolnośląskie” określa ogromny teren, a w jego granicach mogą znajdować się obszary objęte różnymi zasadami ochrony.

Przed zejściem z wyznaczonej trasy sprawdź mapę i oznaczenia w terenie.

Nie każdy znaleziony grzyb powinien trafić do koszyka

Najbardziej niebezpieczna strategia brzmi: „wezmę, a sprawdzę później”.

Do koszyka powinny trafiać wyłącznie grzyby, których gatunek potrafisz pewnie rozpoznać. Główny Inspektorat Sanitarny zaleca początkującym szczególną ostrożność i wskazuje, aby unikać młodych owocników bez dobrze wykształconych cech gatunkowych. Grzyby powinny być również transportowane w przewiewnym koszyku lub innym pojemniku umożliwiającym dostęp powietrza, a nie w foliowej reklamówce.

Nie zbieraj również okazów rosnących przy ruchliwych drogach, zakładach przemysłowych czy miejscach składowania odpadów.

Jeżeli po powrocie nie jesteś pewien identyfikacji grzyba, nie rozwiązuj problemu poprzez porównanie jednego zdjęcia w internecie. W przypadku wątpliwości można skorzystać z pomocy stacji sanitarno-epidemiologicznej.

Plan udanego grzybobrania w czterech krokach

Najpierw wybierz region położony na tyle blisko, aby nie uzależniać całej wyprawy od jednego lasu.

Następnie sprawdź pogodę z poprzednich dni, mapę terenu, miejsca legalnego postoju oraz ewentualne zakazy wstępu.

Po przyjeździe oceń ściółkę. Jeżeli las jest wyraźnie przesuszony i po kilkudziesięciu minutach nie widać praktycznie żadnych owocników, nie przemierzaj przez kilka godzin identycznego siedliska. Przenieś się w drugi wcześniej wytypowany fragment.

Na końcu zachowaj równie dużo ostrożności przy identyfikacji zbiorów jak przy ich szukaniu. Pełny koszyk nie jest sukcesem, jeżeli znajdują się w nim grzyby, których gatunku nie potrafisz pewnie określić.

Najlepsza miejscówka na grzyby nie musi być zaznaczona pinezką na internetowej mapie. Znacznie skuteczniejsze jest poznanie jednego lub dwóch dużych kompleksów leśnych, obserwowanie pogody i stopniowe odkrywanie miejsc, które reagują najlepiej po opadach. Wtedy zamiast co jesień szukać kolejnego „sekretnego lasu”, zaczynasz wiedzieć, gdzie pojechać i dlaczego właśnie tam.

Zobacz także