Jak przygotować psa do wyprawy? Biwak z czworonogiem bez niepotrzebnego ryzyka

Pies może być świetnym kompanem na biwaku, ale kilkanaście kilometrów szlaku, nocleg w namiocie i kilka godzin poza zasięgiem miasta to zupełnie inne warunki niż codzienny spacer po osiedlu. Najwięcej problemów pojawia się wtedy, gdy właściciel przygotowuje sprzęt dla siebie, a potrzeby psa sprowadza do smyczy, karmy i miski.

Dobre przygotowanie zaczyna się jeszcze przed wyjazdem. Trzeba ocenić kondycję psa, przyzwyczaić go do sprzętu i nowych warunków, zaplanować wodę oraz odpoczynek, a także wiedzieć, kiedy zrezygnować z dalszej marszruty.

Najpierw oceń, czy ta wyprawa w ogóle pasuje do twojego psa

Nie każdy zdrowy pies będzie dobrym kandydatem na długi trekking. Znaczenie mają wiek, kondycja, masa ciała, budowa, wcześniejsza aktywność oraz temperatura, w której planowana jest trasa.

Pies, który na co dzień wychodzi głównie na krótkie spacery, nie powinien z dnia na dzień pokonywać wielogodzinnej trasy z dużymi przewyższeniami. Problem nie zawsze pojawi się podczas samego marszu. Przeciążenie może dać o sobie znać dopiero wieczorem albo kolejnego dnia, gdy zwierzę zacznie poruszać się niechętnie, kuleć lub będzie wyraźnie bardziej zmęczone niż zwykle.

Szczególnej ostrożności wymagają szczenięta, psy starsze, z nadwagą, z chorobami układu ruchu lub oddechowego oraz rasy krótkoczaszkowe. Te ostatnie są bardziej narażone na przegrzanie, ponieważ ich budowa utrudnia skuteczne oddawanie ciepła podczas dyszenia.

Jeśli pies ma przewlekłą chorobę, przyjmuje leki, niedawno przeszedł zabieg albo po wysiłku pojawiają się u niego nietypowe objawy, decyzję o dłuższej wyprawie najlepiej omówić z lekarzem weterynarii.

Kondycję buduje się przed wyjazdem, a nie na szlaku

Najbezpieczniej zwiększać obciążenie stopniowo. Zamiast od razu planować całodniową trasę, można zacząć od dłuższych spacerów w terenie, następnie dodać pagórki, nierówne podłoże i dłuższy czas poza domem.

Dobrym testem przed biwakiem jest kilkugodzinna wycieczka w warunkach podobnych do planowanego wyjazdu. Warto wtedy obserwować nie tylko zachowanie psa podczas marszu, ale również jego kondycję po powrocie.

Jeśli następnego dnia porusza się normalnie, chętnie wychodzi na spacer i nie wykazuje oznak bólu, poziom wysiłku prawdopodobnie był dla niego rozsądny. Jeżeli jest sztywny, wyraźnie oszczędza łapę lub nie chce się ruszać, planowana trasa może być zbyt ambitna.

Popularny błąd: „skoro biegnie, to daje radę”

Pobudzony pies może długo ignorować zmęczenie. Nowe zapachy, zwierzęta i teren sprawiają, że chętnie rusza dalej nawet wtedy, gdy powinien odpocząć.

Dlatego tempo wyprawy powinien kontrolować człowiek. Sygnałem do przerwy nie musi być dopiero sytuacja, w której pies się kładzie i odmawia marszu. Coraz wolniejszy krok, intensywne dyszenie, częste pozostawanie z tyłu czy szukanie cienia to wystarczający powód, aby zatrzymać się wcześniej.

Przyzwyczaj psa do namiotu jeszcze przed biwakiem

Pierwsza noc w namiocie może być dla psa bardziej stresująca niż sam trekking. Cienka ściana przepuszcza dźwięki, zapachy i ruch z zewnątrz, więc zwierzę, które spokojnie śpi w domu, może reagować na każdy szelest.

Rozstaw namiot wcześniej w ogrodzie, na działce albo nawet w większym pokoju. Pozwól psu wejść do środka dobrowolnie, położyć się i spokojnie poznać nowe miejsce.

Dobrym kolejnym etapem jest krótki odpoczynek w namiocie wieczorem, a później próbny nocleg niedaleko domu. Dzięki temu na właściwym biwaku łatwiej będzie odróżnić zwykłe podekscytowanie od realnego problemu.

Nie należy zostawiać psa samego w zamkniętym namiocie podczas ciepłej pogody. W takich warunkach wnętrze może szybko się nagrzewać, a zwierzę pozbawione kontroli właściciela może zacząć się przegrzewać. Zalecenia organizacji weterynaryjnych dotyczących biwakowania również wskazują, aby nie pozostawiać psa samotnie w namiocie, samochodzie lub przyczepie.

Co zabrać dla psa na biwak

Psia część ekwipunku powinna być planowana tak samo konkretnie jak własny plecak. Najważniejsze są rzeczy, które rozwiązują problemy możliwe do przewidzenia na trasie.

Na wyjazd przydadzą się:

• dobrze dopasowane szelki lub obroża oraz wytrzymała smycz,
• zapasowa smycz albo linka,
• adresówka z aktualnym numerem telefonu,
• miska turystyczna,
• zapas czystej wody,
• karma odmierzoną na cały wyjazd z niewielkim zapasem,
• legowisko, mata lub koc izolujący od podłoża,
• ręcznik do osuszania psa,
• woreczki na odchody,
• pęseta lub przyrząd do usuwania kleszczy,
• podstawowa apteczka dostosowana do zwierzęcia,
• leki przyjmowane przez psa, jeśli zostały zalecone przez weterynarza,
• książeczka zdrowia lub zapis najważniejszych informacji medycznych, szczególnie przy dalszym wyjeździe.

Nie warto testować nowego rodzaju karmy dopiero podczas wyprawy. Zmiana pożywienia połączona z wysiłkiem i stresem może skończyć się problemami żołądkowymi w miejscu, w którym dostęp do pomocy będzie ograniczony.

Woda jest ważniejsza niż dodatkowy kilometr trasy

Na biwaku nie należy zakładać, że pies po prostu napije się ze strumienia lub jeziora. Dostęp do naturalnego zbiornika nie gwarantuje, że woda będzie bezpieczna, a w niektórych akwenach mogą występować m.in. toksyczne zakwity sinic.

Najpewniejszym rozwiązaniem jest zabranie czystej wody również dla psa oraz wcześniejsze sprawdzenie miejsc, w których zapas można uzupełnić.

Pies powinien mieć możliwość regularnego picia i odpoczynku. W upalne dni lepiej planować marsz rano lub wieczorem, a najgorętszą część dnia przeznaczyć na postój w cieniu. Organizacje zajmujące się zdrowiem zwierząt zalecają szczególną ostrożność przy aktywności w wysokiej temperaturze i unikanie forsownych spacerów w najgorętszych godzinach.

Jak rozpoznać, że psu robi się za gorąco

Dyszenie po wysiłku jest naturalne, ale jego wyraźne nasilenie może być pierwszym ostrzeżeniem. Do niepokojących objawów należą między innymi bardzo intensywne dyszenie, nadmierne ślinienie, osłabienie, problemy z koordynacją, wymioty, dezorientacja lub zasłabnięcie. Udar cieplny jest stanem nagłym i może zagrażać życiu.

Jeżeli pies zaczyna się przegrzewać, trzeba natychmiast przerwać wysiłek, przenieść go w cień i rozpocząć chłodzenie wodą chłodniejszą od jego ciała, jednocześnie kontaktując się z lekarzem weterynarii. Nie należy opóźniać pomocy w oczekiwaniu, że zwierzę „odpocznie i mu przejdzie”.

To jeden z powodów, dla których przy planowaniu trasy liczy się nie tylko liczba kilometrów. Krótka trasa po odsłoniętym terenie w pełnym słońcu może być dla psa trudniejsza niż dłuższy spacer w chłodnym lesie.

Łapy mogą zakończyć wyprawę szybciej niż zmęczenie

Poduszki łap są odporne, ale nie niezniszczalne. Kamienie, ostre gałęzie, żwir i rozgrzane nawierzchnie mogą powodować otarcia lub skaleczenia.

W czasie przerw warto obejrzeć łapy psa, zwłaszcza przestrzenie między palcami. Mały kamyk lub fragment rośliny może przez kilka kilometrów powodować dyskomfort, zanim pojawi się wyraźne kulenie.

Po zakończeniu dnia dobrze sprawdzić każdą łapę osobno. Pęknięcia, krwawienie, obrzęk, silna bolesność lub ciało obce wbite w ranę są sygnałem, że nie należy po prostu kontynuować marszu następnego dnia. Przy większych, bolesnych lub mocno krwawiących ranach potrzebna jest konsultacja weterynaryjna.

Kleszcze na biwaku wymagają więcej uwagi niż na spacerze pod domem

Las, łąka i wysoka roślinność oznaczają większą ekspozycję na kleszcze. Mogą one przenosić choroby groźne dla psów, dlatego zabezpieczenie przeciwpasożytnicze powinno być dopasowane do ryzyka i omówione z lekarzem weterynarii. Aktualne stanowisko ESCCAP podkreśla indywidualną ocenę ryzyka zamiast przypadkowego stosowania preparatów.

Po każdym dniu w terenie trzeba dokładnie obejrzeć sierść i skórę psa. Kleszcze często przyczepiają się w miejscach o delikatniejszej skórze, m.in. w okolicy uszu, pyska, pach i między palcami.

Nie warto polegać wyłącznie na domowych metodach czy „naturalnych odstraszaczach”. ESCCAP wskazuje, że dla wielu popularnych alternatywnych środków nie ma potwierdzonych danych świadczących o skutecznej ochronie przed kleszczami.

Smycz na biwaku nie oznacza braku swobody

Nawet pies z dobrym przywołaniem może zachować się inaczej, gdy po raz pierwszy wyczuje sarnę, lisa lub inne zwierzę. Dochodzą do tego rowerzyści, inni turyści, psy, strome zbocza oraz miejsca, w których zwierzę może zniknąć z pola widzenia w kilka sekund.

Dłuższa linka daje więcej swobody podczas spokojnego postoju, ale pozwala zachować kontrolę. Na szlaku lepsze są dobrze dopasowane szelki i smycz o długości umożliwiającej bezpieczne prowadzenie psa.

Przed wyjazdem trzeba również sprawdzić zasady obowiązujące na konkretnym terenie. W parkach, rezerwatach i innych obszarach chronionych dostęp z psem może być ograniczony albo podlegać dodatkowym regulacjom. Nie należy zakładać, że zasady są takie same w każdym miejscu.

Nocleg powinien być wygodny także dla psa

Podłoże, które w dzień wydaje się przyjemne, nocą może być chłodne i wilgotne. Samo futro nie zawsze zapewnia wystarczającą izolację, szczególnie u psów małych, krótkowłosych, starszych lub szczupłych.

Prosta mata i koc zajmują niewiele miejsca, a pozwalają stworzyć psu stałą strefę odpoczynku. Dodatkową zaletą jest znajomy zapach, który może pomóc zwierzęciu wyciszyć się w nowym otoczeniu.

Nie trzeba natomiast pakować połowy wyposażenia z domu. Pies potrzebuje przede wszystkim suchego miejsca, izolacji od podłoża, dostępu do wody i możliwości spokojnego odpoczynku.

5 sygnałów, że trzeba skrócić trasę

Plan wycieczki nie powinien być ważniejszy od kondycji psa. Zawróć albo zakończ marsz, jeżeli:

1. pies zaczyna wyraźnie kuleć lub oszczędzać łapę,
2. coraz częściej zatrzymuje się i nie chce iść dalej,
3. dyszy znacznie mocniej, niż wynikałoby to ze zwykłego wysiłku,
4. pojawiają się zaburzenia równowagi, wymioty, apatia albo dezorientacja,
5. łapy są uszkodzone albo pies reaguje bólem podczas ich oglądania.

W terenie łatwo wpaść w pułapkę myślenia: „zostały tylko trzy kilometry”. Dla zmęczonego lub kontuzjowanego psa właśnie te trzy kilometry mogą być najtrudniejszą częścią całej wyprawy.

Prosty plan przygotowania psa przed pierwszym biwakiem

Na kilka tygodni przed wyjazdem zwiększaj stopniowo długość spacerów i zabieraj psa na bardziej zróżnicowane podłoże.

Następnie zrób kilkugodzinną wycieczkę testową z przerwami, wodą i częścią wyposażenia, którego zamierzasz używać później.

W domu pozwól psu poznać namiot, matę, miskę turystyczną, szelki i ewentualną linkę. Nowy sprzęt lepiej sprawdzić wcześniej niż podczas pierwszego dnia w lesie.

Kilka dni przed wyjazdem sprawdź prognozę pogody, zasady obowiązujące na wybranej trasie oraz dostęp do wody i najbliższej pomocy weterynaryjnej. Upewnij się również, że dane na adresówce są aktualne.

W dniu wyprawy zacznij spokojnie. Pierwszy biwak z psem nie musi być testem maksymalnego dystansu. Znacznie więcej można dowiedzieć się o zwierzęciu podczas krótszej trasy zakończonej bez problemów niż podczas ambitnego marszu, po którym pies potrzebuje kilku dni na dojście do siebie.

Najlepiej przygotowany pies to nie ten, który ma najdroższe szelki i własny plecak, lecz ten, którego możliwości opiekun zna jeszcze przed wejściem na szlak. Dobrze zaplanowana wyprawa zostawia margines na odpoczynek, zmianę pogody i wcześniejszy powrót. Dzięki temu pies pozostaje kompanem podróży, a nie dodatkowym problemem do rozwiązania daleko od domu.

Zobacz także